121. ถ้าท่านหวังพึ่งแต่คนอื่น ก็มีวันที่จะต้องกลืนน้ำตาตนเอง
คติธรรมที่ว่า "ถ้าท่านหวังพึ่งแต่คนอื่น ก็มีวันที่จะต้องกลืนน้ำตาตนเอง" เป็นหนึ่งในหลักธรรมคำสอนเพื่อการดำเนินชีวิตที่มีที่มาจากบทความ "หลักธรรมนำชีวิตจากท่านพุทธทาสภิกขุ" ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการพึ่งพาตนเองตามหลัก "อัตตา หิ อัตตโน นาโถ"
ความหมายและแง่คิดจากคตินี้:
การพึ่งคนอื่นได้เพียงชั่วคราว: การได้รับความช่วยเหลือจากผู้อื่นเปรียบเสมือนการขอยืมจมูกคนอื่นหายใจ ซึ่งไม่สามารถทำได้ตลอดไป หากวันใดที่เขาไม่สามารถหรือไม่อยากช่วย เราจะตกอยู่ในสภาวะลำบากทันที
ความผิดหวังนำมาซึ่งน้ำตา: เมื่อเราเอาความหวังหรือความสุขไปผูกไว้กับผู้อื่น (Expectation) หากไม่เป็นไปตามหวัง ความเสียใจและหยาดน้ำตาย่อมตามมาเป็นธรรมดา
สร้างความเข้มแข็งจากภายใน: การฝึกฝนตนเองให้มีความรู้ ความสามารถ และจิตใจที่มั่นคง จะช่วยให้เรายืนหยัดได้ด้วยขาของตนเอง ไม่ว่าสถานการณ์รอบข้างจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร
สรุป: คำสอนนี้เตือนสติให้เราลดการคาดหวังจากผู้อื่นและหันมาสร้าง "ที่พึ่ง" ภายในตนเอง เพื่อความมั่นคงทางจิตใจและการใช้ชีวิตที่ยั่งยืน
