39. ความไม่ตายมี ๒ ชนิด : ไม่ตายทางกาย (สำหรับสัตว์), ไม่ตายทางวิญญาณ (สำหรับมนุษย์)
หลักธรรมของท่านพุทธทาสภิกขุเรื่องความไม่ตาย (อมตะ) ๒ ชนิด ได้แก่ ๑. ไม่ตายทางกาย หมายถึงการมีร่างกายคงทนอยู่ได้นาน แต่สุดท้ายก็ต้องดับสูญตามธรรมชาติของสัตว์ ๒. ไม่ตายทางวิญญาณ หมายถึงการที่จิตใจบรรลุถึงสุญญตา (ความว่าง) จนไม่มีความรู้สึกยึดถือว่า "เรา" เกิด เราแก่ เราเจ็บ หรือเราตาย
ไม่ตายทางกาย (สำหรับสัตว์/ร่างกาย): เป็นความไม่ตายในเชิงชีวภาพ ที่ร่างกายยังทำหน้าที่ดำรงชีวิตอยู่ได้ แต่ไม่ยั่งยืนตลอดไป
ไม่ตายทางวิญญาณ (สำหรับมนุษย์/จิตใจ): เป็นการปฏิบัติธรรมจนเห็นว่า "จิต" ไม่มีความรู้สึกว่าตนเองมีอยู่จริง จึงไม่มีจุดที่ต้องตาย การดับไปแห่งความยึดถือว่ามีตัวตนทำให้อยู่เหนือความตาย
สรุปคือ การไม่ตายทางวิญญาณคือเป้าหมายสูงสุด เพื่อให้จิตใจเข้าถึงความว่างอย่างแท้จริง
จะทำอย่างไรความตายจึงจะไม่มี?
หรือ มีค่าเท่ากับไม่มีสำหรับเรา
.
❝ ความตาย จุดรวมของความกลัว
ความตายก่อความกลัวใหญ่หลวงแก่คนธรรมดาสามัญ เป็นจุดรวมของความกลัวทุกชนิด เช่น กลัวสัตว์ร้าย กลัวผี กลัวโรคภัยไข้เจ็บ ถ้าไม่กลัวตายเสียอย่างเดียวเท่านั้น คนเราก็แทบจะไม่กลัวอะไรเลย และจะเป็นอยู่ด้วยจิตใจที่แสนจะสงบเย็น
.
เพราะฉะนั้น การทำให้ความตายกลายเป็นสิ่งที่ไม่มีความหมาย จึงย่อมเป็นสิ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่ง ถ้าใครทำได้ถึงที่สุด ก็จะทำให้ชีวิตนี้มีแต่กำไร ไม่มีทางขาดทุนเลย
.
ผู้ที่รู้สึกว่า “ความตายไม่มี” นั้น นับว่าเป็นคนมีบุญอย่างสูงสุดแล้ว เราจะทำอย่างไรความตายจึงจะไม่มี หรือมีค่าเท่ากับไม่มีสำหรับเรา
.
สุญญตา ความว่างจากตัวตน
สิ่งที่สามาถทำจิตให้ไม่กลัวความตายเด็ดขาดจริงๆนั้น ต้องเป็นเรื่อง สัจจธรรม หรือ "ปรมัตถธรรม" โดยตรง และถึงขั้นที่สุดด้วย ฉะนั้น จึงตกเป็นหน้าที่ของ "สัมมาทิฏฐิ" ชั้นที่เป็น"โลกุตตรปัญญา" ที่สามารถมองเห็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา และโดยเฉพาะอย่างยิ่งคือ " สุญญตา "( ความว่าง )ได้อย่างชัดแจ้ง
.
การเห็นอนัตตาของกายและใจ จะทำให้เห็นความ"ไม่มีตัวตนที่ถาวร" มีแต่"นามธรรม"(จิตใจ) อันเป็นธรรมชาติคู่กับ"รูปธรรม"(ร่างกาย) ซึ่งก็ไม่มีตัวตนอันแท้จริงเหมือนกัน
.
ชีวิตจึงเป็นเพียงกระแสของธรรมชาติอย่างหนึ่งที่ไหลเรื่อยไป จนกว่าจะหมดเหตุหมดปัจจัย.
.
การเห็นสุญญตา กล่าวคือ การเห็น นาม และ รูป หรือสิ่งทั้งปวงว่าเป็นของ"ว่างจากตัวตน"โดยสิ้นเชิง จะทำให้เห็นความ"ไม่มีการเกิด"ของอะไรๆทั้งสิ้น ไม่มีใครเกิดมาเสียตั้งแต่แรก แล้วจะมีใครตายได้อย่างไร เพราะฉะนั้น ความตายจึงไม่มี
.
การเห็นสุญญตาทำให้ไม่มีตัวคนเรา หรือตัวตนของใครเลย มีแต่ “สุทฺทธมฺมา ปวตฺตนฺติ : ธรรมชาติล้วนๆไหลไป”
.
จิตไม่มีความรู้สึกยึดว่า เราเกิดขึ้น เรามีอยู่ เราดับไป
.
ฉะนั้น "ความตายจึงไม่มี" สำหรับจิตที่มองเห็นสุญญตาอย่างถูกต้อง.❞
