89. ไม่ทำหน้าที่ ธรรมะก็หนีจากวัด ไปมีอยู่กลางทุ่งนา
คำสอนของท่านพุทธทาสภิกขุที่ว่า "ไม่ทำหน้าที่ ธรรมะก็หนีจากวัด ไปมีอยู่กลางทุ่งนา" หมายความว่าธรรมะที่แท้จริงคือการปฏิบัติหน้าที่ให้ถูกต้อง ไม่ใช่เพียงการจำศีลภาวนาในวัด แต่คือการทำงานและใช้ชีวิตประจำวันด้วยสติปัญญา หากละเลยหน้าที่ ธรรมะย่อมไม่อยู่ในวัดที่แห้งแล้ง แต่ไปปรากฏอยู่กับคนที่ทำงานอย่างสุจริตและถูกต้อง
สรุปแนวคิด "ธรรมะคือหน้าที่"
ปฏิบัติธรรม=ทำหน้าที่: ท่านพุทธทาสเน้นว่าการทำหน้าที่ตามบทบาทของตน (เช่น ชาวนา, พ่อแม่, นักเรียน) ด้วยความถูกต้องและสติปัญญา ถือเป็นการปฏิบัติธรรมสูงสุด
ธรรมะไม่อยู่แค่ในวัด: หากคนในวัดไม่ทำหน้าที่ แต่ชาวนาทำนาด้วยความซื่อสัตย์และสติ ธรรมะจะหนีจากวัดไปอยู่กลางทุ่งนา (อยู่ในที่ที่มีการทำงานและมีประโยชน์)
ความถูกต้องคือธรรมะ: ธรรมะคือสิ่งที่ช่วยให้การทำงานนั้นสำเร็จและเป็นประโยชน์ ไม่นำความทุกข์มาสู่ตนเองและผู้อื่น
ดังนั้น ธรรมะตามทรรศนะพุทธทาสภิกขุคือการดำเนินชีวิตจริง และการทำงานที่ถูกต้องนั่นเอง
คำคมนี้ของ ท่านพุทธทาสภิกขุ เป็นการเตือนสติที่เฉียบคมเรื่อง "การปฏิบัติธรรมคือการทำหน้าที่"
ท่านต้องการสื่อว่า:
ธรรมะไม่ใช่แค่เรื่องในวัด: หากพระสงฆ์หรือผู้อยู่ในวัดไม่ปฏิบัติหน้าที่ของตน ธรรมะก็จะไม่หลงเหลืออยู่ในวัดนั้น
ธรรมะอยู่ที่การทำงาน: ในทางกลับกัน หากชาวนาตั้งใจทำหน้าที่ ไถนาด้วยความอดทน สุจริต และมีสติ ธรรมะก็จะไปปรากฏอยู่ "กลางทุ่งนา" แทน
สรุปสั้นๆ: ธรรมะไม่ได้ผูกขาดอยู่กับสถานที่หรือเครื่องแบบ แต่มันคือ "หน้าที่" ใครทำหน้าที่ของตนอย่างถูกต้อง ผู้นั้นคือผู้มีธรรมะ
