81. ถ้าดูให้ดี มีแต่ได้ ไม่มีเสีย แม้แต่ความทุกข์และความตาย ซึ่งเกลียดกลัวกันนัก
วาทะของ ท่านพุทธทาสภิกขุ บทนี้สอนให้เรามองทุกอย่างด้วย “ปัญญา” เพื่อให้เห็นว่าทุกประสบการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตล้วนให้บทเรียนและประโยชน์แก่เราเสมอ
ความทุกข์: ไม่ได้มีไว้ให้แบก แต่มีไว้ให้ “เรียนรู้” เพื่อให้เห็นเหตุแห่งทุกข์และรู้วิธีที่จะอยู่เหนือมัน
ความตาย: เป็นเครื่องเตือนสติที่ดีที่สุด (มรณสติ) ช่วยให้เราเลิกประมาทในชีวิต ลดความโลภ ความโกรธ และความหลง
เมื่อเรามองโลกตามความเป็นจริง (อิทัปปัจจยตา) ว่าทุกสิ่งเป็นไปตามเหตุปัจจัย เราจะพบว่าไม่มีอะไรที่เสียเปล่าเลย แม้แต่สิ่งที่น่ากลัวที่สุดก็กลายเป็นอุปกรณ์ในการฝึกจิตได้
