ข้อความที่กล่าวว่า "วรรณะโดยกำเนิดเลิกได้โดยการงาน" เป็นคำสอนของพระพุทธทาสภิกขุที่เน้นย้ำว่า คุณค่าของมนุษย์ไม่ได้อยู่ที่ชาติตระกูลหรือวรรณะที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่ขึ้นอยู่กับการกระทำและการทำงานเป็นหลัก หากทำงานด้วยความซื่อสัตย์ สติปัญญา และความเพียร การงานนั้นจะช่วยยกระดับคุณค่าของบุคคลให้สูงขึ้น
สาระสำคัญของหลักธรรมนี้:
การงานคือการปฏิบัติธรรม: การทำงานอย่างมีสติ สมาธิ ปัญญา ขันติ และสัจจะ ถือเป็นการสร้างคุณค่าสูงสุดให้กับชีวิต
เลิกวรรณะด้วยการงาน: พุทธทาสภิกขุสอนว่าการกระทำและการงานสามารถลบเลือนความแตกต่างทางวรรณะที่ติดตัวมาแต่เกิด ทำให้มนุษย์มีความเท่าเทียมกันที่ความดีและการงาน
เกียรติยศสูงสุด: การทำงานอย่างสุจริตและเต็มความสามารถคือสิ่งที่นำพามาซึ่งความสุขและความฉ่ำซึ้งในธรรม
สรุปได้ว่า พระพุทธทาสภิกขุต้องการให้ทุกคนเห็นคุณค่าของการทำงาน การทำหน้าที่ให้ดีที่สุดคือสิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิต
การงานคือการปฏิบัติธรรม
อันการงาน คือคุณค่า ของมนุษย์
ของมีเกียรติ สูงสุด อย่าสงสัย
ถ้าสนุก ด้วยการงาน เบิกบานใจ
ไม่เท่าไร ได้รู้ธรรม ฉ่ำซึ้งจริง
.
เพราะการงาน เป็นตัวการ ประพฤติธรรม
กุศลกรรม กล้ำปนมา มีค่ายิ่ง
ถ้าจะเปรียบ ก็เปรียบคน ฉลาดยิง
นัดเดียววิ่ง เก็บนก หลายพกมา
.
คือการงาน นั้นต้องทำ ด้วยสติ
มีสมาธิ ขันติ มีอุตสาห์
มีสัจจะ มีทมะ มีปัญญา
มีศรัทธา และกล้าหาญ รักงานจริง.
