57. พุทธบริษัทต้องพูดเป็น ทั้งภาษาคนและภาษาธรรม
คำสอนของ ท่านพุทธทาสภิกขุ เรื่องการพูดทั้ง "ภาษาคน" และ "ภาษาธรรม" คือหัวใจของการสื่อสารเพื่อความเข้าใจโลกและเข้าถึงธรรมครับ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ โดยสรุปใจความสำคัญได้ดังนี้:
ภาษาคน: คือการสื่อสารในระดับสมมติหรือทางวัตถุที่ใช้กันทั่วไป เช่น การพูดถึง "ตัวฉัน" "ของฉัน" หรือ "นรก-สวรรค์" ที่เป็นสถานที่จริงๆ ซึ่งจำเป็นในการใช้ชีวิตทางโลก [พุทธทาส.คอม](http://www.p Buddhadasa.com)
ภาษาธรรม: คือการสื่อสารในระดับนามธรรมหรือสัจธรรมที่มุ่งเน้นสภาวะภายใน เช่น "นรก" คือความร้อนใจในขณะที่เกิดกิเลส หรือ "นิพพาน" คือความเย็นแห่งจิตใจที่ว่างจากตัวตน
ทำไมพุทธบริษัทต้องพูดเป็นทั้งสองอย่าง?
เพราะหากพูดแต่ภาษาธรรมอย่างเดียว คนทั่วไปอาจเข้าไม่ถึงจนกลายเป็นเรื่องเพ้อฝัน แต่หากพูดแต่ภาษาคนเพียงอย่างเดียว เราก็จะติดอยู่แค่เปลือกของวัตถุและไม่สามารถดับทุกข์ที่ต้นเหตุได้ การใช้เป็นทั้งสองภาษาจึงเป็นการ "ใช้โลกเพื่อข้ามโลก" อย่างแท้จริง
