"เหนือความหมายแห่งของคู่ทุกชนิด คืออิสระ" เป็นหลักธรรมคำสอนของ พุทธทาสภิกขุ หมายถึง การที่จิตอยู่เหนือสิ่งที่เป็นคู่ตรงข้าม (คู่บวก-คู่ลบ) เช่น ดี-ชั่ว, บุญ-บาป, สุข-ทุกข์, ได้-เสีย
สาระสำคัญของคำสอน:
อยู่เหนือสิ่งที่เป็นคู่ (Dualism): คือภาวะที่จิตไม่ยึดติดกับสิ่งที่ตรงข้ามกัน ไม่ติดใจในสุข ไม่จมปลักในทุกข์
โลกุตระ (เหนือโลก): เมื่อจิตไม่ถูกครอบงำโดยสิ่งคู่ตรงข้าม จะเข้าสู่ภาวะที่เรียกว่า "จิตว่าง"
อิสระที่แท้จริง: คือความสะอาด สว่าง สงบ หรือคือ "นิพพาน" ซึ่งเป็นอิสระจากการยึดมั่นถือมั่นทุกประการ
กล่าวโดยสรุปคือ อิสระสูงสุดตามหลักนี้ไม่ใช่แค่การทำอะไรก็ได้ตามใจชอบ แต่เป็นการที่จิตใจหลุดพ้นจากการติดอยู่ในความหมายของของคู่ตรงข้าม นำไปสู่ความสงบเย็นที่แท้จริง
