67. เตรียมตัวอยู่ร่วมโลกกับคนบ้าด้วยกัน จงทุกคนเถิด
คำสอนที่ว่า "เตรียมตัวอยู่ร่วมโลกกับคนบ้าด้วยกัน จงทุกคนเถิด" เป็นวาทะธรรมอันลุ่มลึกของ ท่านพุทธทาสภิกขุ ที่ต้องการให้เรามองเห็นความจริงของโลกและจิตใจมนุษย์
คำว่า "คนบ้า" ในบริบทนี้ ท่านไม่ได้หมายถึงผู้ป่วยทางจิตที่โรงพยาบาล แต่หมายถึง "ปุถุชน" อย่างพวกเราทุกคนที่ยังถูกครอบงำด้วยกิเลส ตัณหา และความยึดมั่นถือมั่น (อุปาทาน) จนทำให้แสดงพฤติกรรมที่ผิดเพี้ยนไปจากความปกติของธรรมชาติอยู่เสมอ
แนวทางการนำไปใช้ในชีวิต:
ลดความคาดหวัง: เมื่อเรารู้ว่าทุกคน (รวมถึงตัวเรา) ต่างก็มี "ความบ้า" หรือความไม่สมบูรณ์แบบในตัวเอง เราจะเลิกคาดหวังให้คนอื่นต้องดีดั่งใจหรือมีเหตุผลตลอดเวลา หอ
เจริญเมตตาและให้อภัย: เมื่อเห็นคนอื่นโกรธ โลภ หรือหลง ให้มองว่านั่นคืออาการ "กำเริบ" ของกิเลส ทำให้เราโกรธเขาน้อยลงและสงสารกันมากขึ้น เหมือนคนปกติที่เวทนาคนบ้า
หมั่นสำรวจความบ้าของตนเอง: ท่านสอนให้เรามีสติรู้เท่าทัน "ตัวกู-ของกู" เพื่อที่จะได้รักษาอาการบ้าของตนเองให้ลดน้อยลงเรื่อยๆ จนเข้าถึงความปกติ (นิพพาน)
การเตรียมตัวอยู่ร่วมกับคนบ้า จึงหมายถึงการมี "ธรรมะ" เป็นเครื่องคุ้มกันใจ ไม่ให้เราต้องบ้าไปตามกระแสโลกนั่นเอง