125. อารมณ์ไม่พอกับตัณหา เวลาไม่พอกับความโง่ ความเป็นเปรตหิวโซ ก็เกิดขึ้น
คำสอนลำดับที่ 125 ของ ท่านพุทธทาสภิกขุ มุ่งเน้นให้เห็นถึงความทุกข์ที่เกิดจากความอยาก (ตัณหา) และความไม่รู้ (อวิชชา) ดังนี้:
อารมณ์ไม่พอกับตัณหา: หมายถึงความทะยานอยากของคนเรานั้นไม่มีที่สิ้นสุด แม้จะได้รับสิ่งตอบสนอง (อารมณ์/อายตนะ) มากมายเพียงใด ก็ไม่เคยรู้สึกพอใจหรือเต็มอิ่ม
เวลาไม่พอกับความโง่: การปล่อยให้ชีวิตผ่านไปกับความหลงผิดหรือความไม่รู้เท่าทันความจริงของธรรมชาติ ทำให้เราเสียเวลาไปกับการวิ่งตามความทุกข์โดยไม่จบสิ้น
ความเป็นเปรตหิวโซก็เกิดขึ้น: เมื่อ "ความอยาก" และ "ความโง่" มาบรรจบกัน จิตใจจะตกอยู่ในสภาวะที่เร่าร้อนและหิวกระหายอยู่ตลอดเวลา ซึ่งท่านพุทธทาสอุปมาว่าเป็นอาการของ “เปรต” ในทางวิญญาณ คือมีความหิวในกาม เกียรติ หรือความต้องการต่าง ๆ ที่ไม่มีวันเต็ม
หลักธรรมนี้สอนให้เรามีสติในการรับรู้ ผัสสะ เพื่อไม่ให้กิเลสครอบงำจนกลายเป็นความทุกข์ซ้ำซาก
